De een noemt zich ‘the leading international network of independent law firms’, de ander ‘an international network of leading independent law firms’, een derde omschrijft zich als een ‘elite global network of independent law firms’, een vierde als ‘the next generation lawyers network’. Ze hebben namen die verwijzen naar het recht, zoals Alliuris, Iurisgal, Legus, Consulegis, Cicero of Juris Global, of dragen fantasienamen als Meritas, Pragma of Proteus. De ene opereert mondiaal, de andere is meer regiogebonden. Bij de meeste staan aanmeldingen open, bij een enkeling word je alleen lid als je nadrukkelijk wordt uitgenodigd. De een concentreert zich op één rechtsgebied, andere zijn meer generiek van aard.
Zo’n tweehonderd zijn er, de internationale netwerken waarbij advocatenkantoren zich kunnen aansluiten. Bij de ene zit een handvol kantoren in enkele landen, aan de grootste zijn meer dan tienduizend advocaten verbonden, werkzaam in tegen de tweehonderd kantoren, verspreid over 160 landen. Ze organiseren workshops en congressen, golfdagen en pubnights, kennen praktijkgroepen, schrijven blogs, hebben soms een eigen app en geven publicaties uit. En: ze verwijzen cliënten door naar andere kantoren in het netwerk, als ze zelf te weinig expertise hebben in een bepaalde jurisdictie.

Exotische jurisdicties

Nog op zoek naar een netwerk?

Bij veel netwerken is al een Nederlands kantoor aangesloten. Alleen als een tweede kantoor een andere expertise heeft, kan het zich soms alsnog aansluiten. Er zijn nog enkele netwerken zonder Nederlands kantoor. Dat is bijvoorbeeld Juris Global (ondernemingsrecht, belastingrecht, familierecht), een wat kleiner netwerk dat vooral is gericht op Europa, maar ook leden heeft in Beiroet, Hongkong en Guatemala City. Ook Iurisgal (45 kantoren in 43 landen) heeft nog geen Nederlandse vertegenwoordiging.

De internationale netwerken van advocatenkantoren komen op in de tweede helft van de jaren tachtig van de vorige eeuw. Ze zijn een reactie op de internationalisering van de grote kantoren. Die openen in het buitenland vestigingen en dringen zo de lokale markten binnen – dit in navolging van het Amerikaanse Baker & McKenzie, dat in 1949 een eerste kantoor buiten de Verenigde Staten opent om daar Amerikaanse cliënten bij te staan. Als Engelse kantoren eind jaren tachtig hetzelfde gaan doen, krijgen kleinere kantoren in landen waar plotseling Amerikanen en Britten zitten, het moeilijk – ze eten een deel van de ruif leeg.
Vestigingen van de grote, internationale kantoren vormen al snel een dekkend netwerk van juridische diensten in landen die ertoe doen. Kleinere kantoren hebben die mogelijkheid niet, en dreigen zo de boot te missen – en dus gaan ze relaties aan met kantoren in het buitenland. Die groeien uit tot de netwerken. Die ontwikkeling wordt versneld doordat zowel het vak als de handel veel internationaler wordt. Dat leidt er ook toe dat advocaten te maken krijgen met nieuwe vakgebieden, andere wetten en exotische jurisdicties. Het wordt voor lokale kantoren steeds moeilijker internationale cliënten te bedienen, deskundigheid moet worden gehaald bij ‘collega-kantoren’ in andere landen. Dan helpt het als je in hetzelfde netwerk zit.
Het eerste netwerk, zo wordt algemeen aangenomen, is de Club de Abogados, met kantoren in alle Latijns-Amerikaanse landen en in Spanje. Nadien volgen er wereldwijd nog zo’n tweehonderd ‘netwerken van goede vrienden’. ‘Ik bel wel even een goede vriend in Dubai,’ kun je dan zeggen tegen de cliënt.

Exclusiviteit

Internationaal kantoor of netwerk?

Mondiale netwerken van onafhankelijke advocatenkantoren bieden tegenwicht aan internationale kantoren met wereldwijde vestigingen. Vijf argumenten waarom ze sterker uit de bus (kunnen) komen.
1. Netwerken kunnen werken tegen lagere kosten omdat ze geen dure infrastructuur van buitenlandse kantoren hebben. Ze zijn minder bureaucratisch en hoeven minder geld te besteden aan marketing.
2. Kantoren die deel uitmaken van een netwerk kennen in eigen land de (juridische) cultuur beter dan vestigingen van een kantoor dat van oorsprong van elders komt. Veel internationale kantoren worden gezien als een verlengstuk van het hoofdkantoor ver weg, niet geworteld in de lokale zakelijke markt.
3. Uit onderzoek van The Lawyer blijkt dat cliënten netwerkkantoren steeds beter waarderen. Ze worden gezien als de lokale experts, rekenen lagere tarieven en bieden een hogere service. Ook grote cliënten maken steeds makkelijker de overstap naar netwerkkantoren.
4. Vooral de grote internationale netwerken hebben een grotere dekking van kantoren dan de internationale advocatenkantoren.
5. Netwerkkantoren vinden zichzelf flexibeler. Daardoor kunnen ze makkelijker inspelen op de wensen van (lokale) cliënten, en tegelijkertijd alleen die opdrachten aannemen waar ze echt voor voelen.

Al snel onderscheiden de verschillende netwerken zich van elkaar. Neem Lex Mundi (opgericht in 1989): het eerste netwerk dat bepaalt dat lidmaatschap alleen openstaat voor de grotere kantoren van een land – in Nederland is dat Houthoff. Een netwerk als TerraLex neemt dat over – Kennedy Van der Laan wordt lid. Meritas volgt, met Lexence.

Zijn de vroegere netwerken min of meer geheime genootschappen – er wordt niet uitgedragen dat een kantoor lid is van een ‘club’ – later gaat men het lidmaatschap actief inzetten om zo het internationale karakter van het kantoor te benadrukken. De boodschap: ons kantoor is een stuk kleiner dan de grote internationale kantoren uit de VS en het Verenigd Koninkrijk, maar door ons netwerk doen we niet voor hen onder. Op de meeste websites van advocatenkantoren wordt het lidmaatschap van een netwerk inmiddels vermeld.

Ruwweg worden er drie soorten netwerken onderscheiden: die waarbij alleen de grote kantoren zich kunnen aansluiten, netwerken die ook openstaan voor kleinere kantoren en boetieknetwerken die zich alleen richten op kantoren met een bijzondere specialisatie. Het aantrekkelijke aspect van een lidmaatschap is exclusiviteit: doorgaans kan slechts één kantoor in een land (of regio) lid zijn en doet het referral-werk van andere kantoren in het netwerk. Voordeel: maximale inkomsten uit het netwerk en minimale conflict of interest.

Of advocatennetwerken uiteindelijk sterker uit de bus komen dan de grote internationale law firms is nog niet zeker. Uiteindelijk hebben de grote kantoren nog altijd veel grotere marketingbudgetten dan de netwerken. Wat netwerken daarentegen weer sterker kan maken, is dat ze soms ook openstaan voor accountancy- en andere advieskantoren, zodat er een multidisciplinair netwerk ontstaat.

'We kunnen nu internationaal zakendoen'

Aram-van-Bunge_-kantoor-Ten-Holter-Noordam
Aram van Bunge

Aram van Bunge

Ten Holter Noordam

Lid van Mackrell International, NextLaw Referral Network en IAG International.

Vroeger was Ten Holter Advocaten aangesloten bij Mackrell International en Noordam Advocaten bij IAG International. Na de fusie zijn we lid van beide netwerken gebleven. In 2016 begon NextLaw – een initiatief van Dentons – en daarvan zeiden we: dáár moeten we ook bij zitten. Als middelgroot kantoor hebben we niet de slagkracht om zelfstandig grote cross border zaken te doen, maar we hebben wel internationale cliënten. Dan biedt zo’n netwerk uitkomst.
Er geldt wel een strenge selectie; je kunt je niet zomaar abonneren. Het netwerkbestuur kijkt naar eerdere referrals, specialismen en of het kantoor wel solide is. Je wordt ook geacht in het netwerk actief te zijn. Er zijn praktijkgroepen, bijeenkomsten over juridische onderwerpen, seminars over business development. Er is van alles te doen en je komt advocaten van over de hele wereld tegen.
Vaak wordt gedacht: je zit in zo’n netwerk om zaken binnen te halen. Het is juist omgekeerd. Je wilt je cliënt zo goed mogelijk bedienen en daarvoor moet je hem kunnen doorverwijzen naar een goede collega-advocaat in het buitenland. Die doorverwijzingen – referrals – moeten goed worden bijgehouden en zijn voor andere kantoren in elk netwerk zichtbaar in het besloten deel van de website. Verwijs je nooit door, of raffel je zelf zaken uit het buitenland af, dan kun je uit het netwerk worden gegooid.
We hebben alleen al voor NextLaw nu ruim dertig keer een zaak doorverwezen, zelfs voor leden van de andere netwerken waar we in zitten. Het aantal zaken dat via onze netwerken binnenkomt, is wat minder maar dat zegt niks over de omvang van de zaak en hoeveel werk ermee is gemoeid. Het zijn internationale zaken en het behelst vaak serieus werk.
Een aardige referral is die van een Aziatische autofabrikant geweest. Via een Zweeds netwerkkantoor wilde dit bedrijf haar contracten laten reviewen in Europa. In elk land is vervolgens een kantoor uitgezocht via het netwerk Mackrell International en zo kon men binnen twee weken een advies over de contractuele situatie in heel Europa geven.
Opgeteld: we hebben veel profijt van de drie netwerken en het weegt zeker op tegen het jaarlijkse lidmaatschapsgeld. Hoewel NextLaw opmerkelijk genoeg gratis is.
Nou ja, gratis: het is niet vrijblijvend. De deelname aan internationale bijeenkomsten kost geld, en met name de vele uren die je in het netwerk steekt, maken het kostbaar. De andere twee netwerken kosten enkele duizenden euro’s per jaar.
Wat ik heb geleerd van de netwerken? Dat ondanks de culturele verschillen professionele dienstverleners over de hele wereld ongelofelijk welwillend tegenover elkaar zijn.’

‘Het is een verrijking, privé en zakelijk’

∏RobertAarts_Advocatenblad_RuudVoortvaart_140619_003
Ruud Voorvaart Beeld door: Robert Aarts

Ruud Voorvaart

Voorvaart Advocaten, Breda

Lid van Interlegal

Toen mijn kantoorgenoten jaren geleden uit het bestuur van De Jonge Balie stapten, wilden ze elkaar ook privé blijven zien. Dat gold ook voor Vlaamse advocaten, die we goed kenden omdat Breda dicht bij de grens ligt. Die vriendenclub werd een zakenclub. In 1998 zijn we het serieus gaan aanpakken en is Interlegal ontstaan.
Jaarlijks bezoek ik twee bijeenkomsten van Interlegal, en soms een extra bijeenkomst in Duitsland. Dat is ook nog eens goed voor je Duits. Na de zakelijke vergaderingen en workshops zijn er dan speeches, cabaret, er wordt gezongen en gedanst, dan gaan de remmen los. We zijn een beetje corporaal. Dit najaar is er een bijeenkomst in New Delhi. Dat is het bijzondere van Interlegal: je komt op mooie plekken in andere culturen en ontmoet interessante mensen. Kameraadschap stond in de beginjaren voorop, en dat geldt nog steeds. Bij mijn huwelijk waren zeker tien Interlegal-collega’s aanwezig. Verder word je geacht actief binnen het netwerk te zijn, ook voor het beste netwerkresultaat. Ik was enkele jaren penningmeester en daarna vier jaar voorzitter van Interlegal.
Interlegal heeft nu zo’n dertig leden, één kantoor per land. Als een Nederlands kantoor zich aanmeldt, kan ik mijn veto daarover uitspreken. Naar buiten toe zijn we echter niet exclusief. Ik kan een zaak doorverwijzen naar het Interlegal-lid in een ander land maar ook naar een ander kantoor in dat land.
Ik heb inmiddels zo’n twintig zaken behandeld uit België en Duitsland, maar ook uit Hongarije, het VK, Griekenland en de VS. De zaken varieerden van klein bier tot zeer groot in omvang. Een referral uit Duitsland was wel heel bijzonder. Een Syrische cardioloog, wonend in Duitsland, had allerlei medische apparatuur geleverd aan een kinderziekenhuis in de Iraakse stad Erbil. Daarvoor zou hij worden betaald met geld van een Amerikaans fonds voor de wederopbouw van Irak. Hij had zijn geld (ongeveer een half miljoen dollar) voor de transactie niet gekregen – dat was verdwenen naar een Iraakse tussenpersoon met een rekening in Dubai op naam van een bedrijf met een postadres in Nederland. Hoewel de zaak moeizaam leek, hapte ik na enig aandringen toe, omdat de cardioloog radeloos was aangezien zijn reputatie in geding was. Na onderzoek bleek dat de tussenpersoon asiel had aangevraagd in Nederland en hier zelfs een huis bezat. Over zijn lotgevallen was een artikel verschenen in een landelijke krant. Hij werd onder druk gezet en niet veel later werd het volledige transactiebedrag (met rente en kosten) aan de cardioloog uitbetaald. Een van de mooiste zaken uit mijn carrière.
Het lidmaatschap is duizend euro per jaar. Dat wordt ruimschoots terugverdiend met zaken die je krijgt van collega’s in het buitenland. De kosten voor de reizen kunnen soms hoog uitvallen. Ik weet niet of ik daar voldoende aan overhoud. Maar privé is het een verrijking. Je praat veel over je werk en zo kom je zakelijk ook steviger te staan.
Wat ik heb geleerd van het netwerk? Dat de dagelijkse beslommeringen die wij hier kennen – over marketing en het binnenhalen van zaken, behoud van personeel, kantoororganisatie, hoe je het pensioen regelt – voor advocatenkantoren overal ter wereld hetzelfde zijn.’

‘Kost weinig, brengt niet heel veel op’

Roderick-Rischen-klein1
Roderick Rischen

Roderick Rischen

Rischen & Nijhuis Advocaten, Rotterdam

Lid van Proteus

Waarom ik precies bij dít netwerk zit? Omdat ik een van de oprichters ben. In 1981 kreeg ik een beurs van de British Council om een halfjaar Engels recht in Londen te studeren. De groep van 1984 wilde een alumnivereniging oprichten, de European Lawyers’ Association. Daarin zitten niet alleen advocaten maar ook rechters en bedrijfs- en overheidsjuristen. Iedereen is lid op persoonlijke titel.

Via deze vereniging werd ik later gevraagd, door een Belgische collega, of ik wilde meedenken over een netwerk van advocatenkantoren. Zo richtten wij in 1996 Proteus op, inmiddels met negentien middelgrote kantoren in vijftien Europese landen.

Zakelijk gezien kan ik zeggen: het kost weinig maar het levert ook niet heel veel op. We hebben jaarlijks één bijeenkomst, de laatste keer in Praag. Die kosten vallen mee. Lidmaatschapsgeld is er niet, we hebben geen centraal kantoor en dus geen kostbare staf. Tijdens een bijeenkomst krijg je altijd een goede update over de laatste ontwikkelingen over kantoormanagement en ieders praktijken. Af en toe rolt daar ook een zaak uit die je kunt doen op verzoek van een buitenlands lid. Het is handig om in andere landen advocaten te kennen. Die kun je inschakelen als je advies nodig hebt over het recht in het betreffende land.

Wat ik heb geleerd van het netwerk? Dat advocatenkantoren eigenlijk overal zo’n beetje vergelijkbaar ­functioneren.’

‘Over en weer cliënten doorverwijzen’

Anne-van-der-Heide-kl

Anne van der Heide

Lexence, Amsterdam

Lid van Meritas

Als onafhankelijk kantoor hebben we geen vestigingen in het buitenland. Om de dienstverlening aan iedere cliënt te optimaliseren, werken we sinds 2005 samen met Meritas. Via het netwerk kunnen we cliënten doorverwijzen naar andere kantoren waarvan we weten dat ze daar ook in goede handen zijn. Aan de andere kant krijgen wij doorverwijzingen van buitenlandse kantoren. Je hebt als individueel kantoor echter geen zeggenschap welke buitenlandse kantoren lid worden. Om het best passende kantoor te kiezen in voor ons minder bekende jurisdicties vragen we kantoren waar we al ervaring mee hebben om advies. Op deze manier weten wij zeker dat we de beste prestatie kunnen leveren voor onze cliënt. Meritas is één van de grootste netwerken ter wereld met 183 kantoren in meer dan negentig landen.
Meritas kent ook “young lawyers”. Daarvoor dien je minimaal vier jaar advocaat te zijn en nog geen partner. Ieder kantoor heeft een young lawyer – ik ben dat namens Lexence – én een partner als contactpersoon. Het is geen verplichting om bij Meritas actief te zijn, wij zijn dat wel. Twee partners waren board members en sinds kort zit ik (30 jaar) in het member engagement committee. We organiseren activiteiten om leden meer te betrekken bij het netwerk. Tijdens de laatste annual meeting was dat een inzamelingsactie voor het goede doel.
Wat ik heb geleerd van het netwerk? Actieve betrokkenheid en persoonlijk contact verhogen je zichtbaarheid. Dat betaalt zich ook terug.’

‘Je deelt en krijgt wat terug’

IMG_0148
Alice van der Schee Beeld door: Ronald Brokke

Alice van der Schee

Van Benthem & Keulen, Utrecht

Lid van SCG Legal

SCG Legal bestaat dertig jaar. Het is ontstaan vanuit het idee dat kantoren hun krachten wilden bundelen, als tegenhanger van grote internationale law firms. Samen staan we sterk, we hebben vertrouwen in elkaar. Door de korte lijnen onderling kunnen we voor cliënten de beste oplossing zoeken. We weten dat ze bij andere kantoren in het netwerk in deskundige handen zijn.

In de beginjaren was SCG Legal een Amerikaans netwerk. Maar cliënten globaliseerden, het werk van advocaten ging mee. Nu hebben we 140 kantoren over de hele wereld. Wij als netwerk selecteren de kantoren in de landen. Bij ons geldt: invitation only. We zoeken daarbij naar coherente samenwerking, naar kwalitatief sterke en innoverende kantoren die bij elkaar passen. Dat is essentieel voor het succes van het netwerk.

Van Benthem & Keulen is nu vijftien jaar lid van SCG Legal. We waren toen op zoek naar een netwerk, doordat onze cliënten internationaler werden en zaken meer grensoverschrijdend. We zochten een netwerk om de beste ondersteuning voor onze cliënten te kunnen verlenen. Dat werd uiteindelijk SCG Legal. Daarbinnen ben ik zelf altijd actief geweest. In panels gezeten, conferenties gevolgd. Vier jaar zat ik in de executive board, nu ben ik voorzitter voor één jaar.

We hebben veel baat bij het netwerk. Er zijn altijd veel potentiële zaken die met andere kantoren kunnen worden gedeeld. Vooral van Europese partners hebben we veel zaken gekregen, nu ook steeds meer van buiten Europa. Dat zijn internationale zaken boven op de M&A-zaken die je sowieso al doet met buitenlandse kantoren. De baten van het netwerk overtreffen bij verre de kosten.

Wat ik heb geleerd van het netwerk? Van belang is de wederkerigheid, alleen dát houdt het netwerk in stand: je deelt en je krijgt wat terug.’

INTERNATIONALE NETWERKEN, GROOT EN KLEIN

Nederlandse kantoren maken deel uit van ruim vijftig internationale netwerken. Een overzicht.

Naam netwerk Kantoor Actief in landen Aangesloten kantoren
Lawyers Associated Worldwide (LAW) Fruytier Lawyers, Blenheim 50 100
SCG Legal / by invitation Van Benthem & Keulen 82 149
The European Law Firm (ELF) Holla 29 29
Mackrell International Ten Holter Noordam 60 90
Nextlaw Referral Network Ten Holter Noordam, Boekx Advocaten, Heffels Spiegeler, Parker Advocaten 200 650
IAG Global Ten Holter Noordam 65
Visalaw International Everaert Advocaten 20 20
European Immigration Lawyers Network Everaert Advocaten, Kroes Advocaten, Schakel Advocaten 17
League of Lawyers AMS Advocaten 19 17
Unilaw Wieringa Advocaten 16 16
Eurolegal Wieringa Advocaten 22 21
The Law Firm Network Wieringa 60 51
Alliuris Marree & Dijkshoorn 19 30
Eurojuris International Cees Advocaten, Dietvorst & Te Braake Advocaten, Jongeneel, Kingfisher, MannaertsAppels Advocaten, Marree & Dijkshoorn, Lanen & Standhardt, MVWS Advocaten, RWV Advocaten, Schaeken & Schnitzler Advocaten, Sneep, Nuijten en Van Dijk Advocatuur, Van Boven & Van der Bruggen Advocaten, Van Dam & Kruidenier Advocaten, Van den Sigtenhorst Kant Advocaten, Van der Sluis, Van der Zee en Kalmijn Advocaten, Van Rijsbergen Plet Advocaten, Can Zinnicq Bergman, Willemse & Van Poorten, Wolfs Advocaten 50 600
International Practice Group Hoens & Souren, JPR, Thuis & Partners, plus negen belastingadvieskantoren 45 110
Legal Netlink Alliance Wintertaling, Lamsma Veldstra & Lobe 43
International Business Law Consortium Wintertaling
Meritas Lexence 92 183
Interlegal Voorvaart Advocaten 45 47
Alfa International Buren 62 150
International Lawyers Network PlasBossinade en UdinkSchepel Advocaten 66
Libralex Bergh Stoop & Sanders, Rox Legal 29 35
Euréseau Van den Herik & Verhulst Advocaten 26 26
Adlaw International Höcker Advocaten 24 24
Lexwork International Florent 33 46
Legalink Ekelmans & Meijer Advocaten, Jonker Abeln Advocaten 60
Globalaw Limited Rutgers & Posch 85 100+
Pragma Bos van der Burg Advocaten 23 32
Consulegis De Advocaten van Van Riet, Marxman Advocaten 35 78
Lex Mundi Houthoff 125 151
Pangea Net Valegis Advocaten 26
AEA Haulussy Advocaten, KerkmanLaw en Koch Advocaten
International Jurists Van Diepen Van der Kroef 30 33
TAGLaw Nysingh, Rassers Advocaten 96 161
Lawrope Rijppaert Peeters Advocaten 17 21
Proteus Cambier & Wieland, Rischen & Nijhuis 15 19
New Circle JanssenBroekhuysen Advocaten 9 9
LEI Network TeekensKarstens 26 26
Ally Law De Metz Advocaten 46 70
ADVOC Boels Zanders, Brantjes Advocaten 72 93
First Law International Schaap Advocaten Notarissen 67 80
PLG International Lawyers Schaap Advocaten Notarissen 27 32
Global Law Group/Globaladvocaten De Koning Vergouwen 20 18
The Harmonie Group Van Doorne 25 25
World Law Group CMS, Greenberg Traurig, Taylor Wessing 88 59
World Link for Law Rotshuizen Geense Advocaten, Kiveld International Lawyers 53
Interlaw AKD 77
TerraLex Kennedy Van der Laan 100 155
Multilaw Bosselaar & Strengers, Van Campen Liem 100 90
Warwick Legal Network Milestone Advocaten, Labré Advocaten, Keizers Advocaten, 29 49
The Lawyer Network ACG International, Scheers Advocaten 90 560
Cicero Bierman Advocaten 39 39
GBL Alliance Galatea Advocaten 27
Legus Koster Advocaten
Telfa DirkZwager 25
ABL Willems Advocaten 57 34
Ius Laboris Bronsgeest Deur Advocaten, Veugelers Advocatuur 54 60
Foto-Michel-Knapen

Michel Knapen

Freelance journalist

Profiel-pagina
Advertentie