thumbnail_IMG_2588
De NOvA biedt minister Dekker voorafgaand aan het Kamerdebat een petitie aan, mede namens de lokale orden en specialisatieverenigingen.

Is het onwil of onmacht? De voltallige oppositie is inmiddels overtuigd van het eerste, bleek donderdag in de Tweede Kamer tijdens alweer het negende algemeen overleg over de gefinancierde rechtsbijstand. Ondanks talloze pleidooien om in ieder geval de ergste nood in de sociale advocatuur te lenigen, bleek de minister met lege zakken naar het debat te zijn gekomen. Slechts de boterzachte toezegging dat hij zijn uiterste best zou doen om in verschillende potjes te zoeken naar overgebleven geld, hoewel dat zeker geen ‘supergrote bedragen’ zal opleveren.

Het ontlokte Henk Krol van 50PLUS de verzuchting dat hij zich geen debat kon herinneren waarvan hij zo droef werd als dit. De volharding van Dekker wordt slechts geëvenaard door die van SP-Kamerlid Michiel van Nispen, die ook donderdag weer voorop ging in het debat.

Ondersteund door de andere linkse fracties zoekt Van Nispen onvermoeibaar naar geld. Geld om de adviezen van de Commissie-Van der Meer op te volgen (127 miljoen) of in ieder geval voor een noodfonds (30 miljoen), zoals in september voorgesteld door de NOvA. Volgens de SP’er heeft het kabinet geld genoeg, zoals blijkt uit het overschot op de rijksbegroting én de bedragen die voor andere dossiers worden vrijgemaakt.

Maar ook Van Nispen moest aan het eind van het debat – bijna wanhopig – concluderen dat hij met lege handen stond. ‘Van deze minister hebben we helemaal niets te verwachten. De oplossing moet van de Tweede Kamer komen.’

Naar huis

Tientallen advocaten waren toen al teleurgesteld afgedropen. In de loop van het debat, toen de ene na de andere fractie te kennen gaf dat er in ieder geval iets moet gebeuren, was er voorzichtig hoop gerezen op de publieke tribune. Dekker had zich ook al bereid getoond vooraf een petitie in ontvangst te nemen, dus wie weet, hing er iets in de lucht. Nadat de minister het woord nam bleek echter al snel dat die hoop ongegrond was, waarop de advocaten demonstratief de zaal verlieten.

thumbnail_IMG_2654
Dekker tijdens het debat in de Tweede Kamer

Het onderbrak de mantra van Sander Dekker maar heel even. Hij bleef herhalen dat hij niet de middelen heeft. ‘Ik heb geen geldmachine’ en ‘gratis geld bestaat niet’. Volgens de minister moet er eerst bespaard worden op de uitgaven voor rechtsbijstand, voordat de tarieven voor sociaal advocaten omhoog kunnen. Hij denkt dat een stijging van tien tot twintig procent er wel in zit, maar dan moet eerst het aantal zaken omlaag. ‘Q (kwantiteit) moet naar beneden om P (prijs) te laten stijgen. Dat is wat we aan het doen zijn.’

Dekker waarschuwt wel dat daar de nodige tijd overheen gaat. Drie tot vier jaar, in het beste geval twee. ‘Daar moeten we ingroeien’, benadrukte hij.

Jonge advocaten

Dat duurt de meeste partijen in de Tweede Kamer te lang. Zelfs de coalitiepartijen D66, CDA en ChristenUnie willen dat Dekker eerder de portemonnee trekt. ‘Anders zijn alle jonge advocaten straks al vertrokken’, waarschuwde PvdA-woordvoerder Attje Kuiken. Sinds september ligt er een kamerbrede motie waarin het kabinet wordt gevraagd na te gaan ‘waar de nood het hoogst is’ en welke maatregelen ‘op korte termijn’ kunnen worden genomen.

Volgende week vergadert de Kamer over de begroting van Justitie voor 2020. Voor die tijd willen de fracties duidelijk hebben wat Dekker in gedachten heeft. Dat is niet veel, maakte hij duidelijk. ‘Ik sluit niet uit dat er dit jaar wat geld van de rechtsbijstand overblijft. Dat gaat hooguit om vijf miljoen. Misschien kan er ook nog wat geld worden gevonden uit andere potjes. Maar dat wordt bij lange niet genoeg voor de vier keer 25 miljoen die de NOvA voorstelt.’

Loopgraven

Na jaren van discussie over de gefinancierde rechtsbijstand zijn de loopgraven dieper dan ooit. De verhouding tussen minister en NOvA is op een absoluut dieptepunt beland. De NOvA stapte twee maanden geleden uit het topberaad met het ministerie. De Tweede Kamer zou graag zien dat beide partijen weer om tafel gaan zitten, maar die kans is uiterst klein. De NOvA wil pas aan tafel als Dekker met geld komt en Dekker wil praten over de hervorming van de rechtsbijstand, niet over geld.

GroenLinks-woordvoerder Niels van den Berge wijt de patstelling met name aan Dekker en diens ‘gestrekte been’. ‘Ik wil een minister die zich niet verschuilt achter toekomstplannen en het regeerakkoord. Een minister met een andere houding, niet stoïcijns, maar een die binnen het kabinet knokt voor de zaak.’

De coalitiegenoten houden niettemin nog wel een sprankje hoop dat de verhoudingen normaliseren. CU-Kamerlid Stieneke van der Graaf zei, net als CDA’er Chris van Dam, een verandering in de houding van de minister te bespeuren. ‘Ik wil hem graag die kans geven en oproepen zijn uiterste best te doen om geld te vinden.’

Volgende week gaat het debat verder. Formeel over een ander thema – de justitiebegroting – maar in werkelijkheid over hetzelfde onderwerp en met dezelfde deelnemers. Plus CDA-minister Grapperhaus die dan ook mag aanschuiven.

People of the world portraits – ethnic diversity

Stuur ons uw actiefoto!

Het Advocatenblad plaatst in december foto's van advocaten die meedoen met #ikpiketnietlanger en aanverwante acties. Doe mee en stuur uw foto.

Kees_Pijnappels-16-07-14-51a

Kees Pijnappels

Hoofdredacteur

Profiel-pagina
Advertentie