Er zijn initiatieven actueel om de NOvA politieke standpunten in te laten nemen over situaties in het buitenland die de deontologie van de beroepsgroep kunnen schaden.
Dat moeten we voorkómen, ook vanwege precedentwerking. De NOvA is geen politieke organisatie. Dat moet het ook niet worden. De NOvA is de publieke vertegenwoordiger van alle advocaten in Nederland. Een NOvA met een politiek profiel kan de kernwaarde ‘onafhankelijkheid’ van advocaten aantasten en zelfs reden vormen dat advocaten met andere zienswijzen zich niet meer vertegenwoordigd, laat staan veilig voelen. En politieke profilering kan twijfel oproepen bij cliënten omtrent de politieke neutraliteit van de Nederlandse advocatuur en daarmee twijfel over de juridische bijstand waarop zij onverkort moeten kunnen vertrouwen (en waar zij grondwettelijk recht op hebben).
Ledenvergadering 2 december 2025
Op 2 december 2025 vindt een ledenvergadering van de Orde van Advocaten plaats. Die vergadering is afgedwongen door een groep die zich noemt ‘Advocaten voor Vrede’. Deze groep wil door hen ingediende moties in de ledenvergadering in stemming brengen. Van de mogelijkheid zo’n ledenvergadering te houden is nooit eerder gebruik gemaakt. Besluitvorming in de Orde vindt normaal gesproken plaats in het College van Afgevaardigden en de Algemene Raad. De Orde onderkent dat en heeft reeds en terecht te kennen gegeven dat de ledenvergadering geen besluiten kan nemen. Toch staat op de agenda de mogelijkheid om over de moties te stemmen. Dat verbaast.
Moties
Het indienen van en het in stemming brengen van moties brengt grote risico’s voor de Orde en de leden met zich mee. Zo lijkt een van de door de ‘Advocaten voor Vrede’ ingediende moties, de deur open te willen zetten voor maatregelen die het recht op rechtsbijstand beperken voor particulieren en organisaties die banden hebben met Israël. Het recht op rechtsbijstand is echter vastgelegd in de Nederlandse Grondwet. Iedere advocaat in Nederland heeft bovendien een eed of gelofte afgelegd die gehoorzaamheid aan de Grondwet omvat. Zo’n voorstel in één van de moties is daarom ongrondwettelijk en in strijd met de afgelegde eed.
De Orde moet niet worden gepolitiseerd
De Orde is geen belangenorganisatie die politieke standpunten dient in te nemen. Dat is het domein van de politiek. De Orde is een publiekrechtelijke organisatie die dient te staan voor een goede rechtsbedeling voor eenieder en dus voor neutraliteit en bescherming van de kernwaarden van het beroep, waaronder onafhankelijkheid en integriteit. De NOvA moet als vertegenwoordiger van alle advocaten zorgen voor eenheid.
Als organisatie waarbij elke advocaat verplicht aangesloten is, kan zij niet voor eenheid zorgen wanneer zij als vertegenwoordiger van die advocaten politieke opvattingen vertegenwoordigt en kan zij aldus verplicht aangesloten advocaten op zijn minst een oncomfortabel gevoel geven. Het dienen van de belangen van de cliënt kan alleen als de beroepsorganisatie en de advocaat (behoudens zijn of haar specifieke opdracht) in de uitoefening van zijn beroep politiek neutraal zijn. Wanneer de Orde politieke standpunten inneemt, regardeert dat iedere aangesloten advocaat. Dat is een ongewenste situatie. De vergadering van 2 december 2025 schept een precedent voor toekomstige pogingen om de Orde politieke standpunten op te dringen.
Onwenselijke stemming
Door het toe te laten dit soort voorstellen in vergaderingen in stemming te brengen, wordt een essentiële grens overschreden, de Orde potentieel in opspraak gebracht en de beroepsgroep benadeeld.
De Orde moet politiek neutraal zijn, geen niet-representatieve vergaderingen bijeen laten roepen waarvan de uitkomsten publicitair misbruikt kunnen worden door de indruk te wekken dat daar al dan niet ingenomen standpunten het standpunt van de Orde of van de (al dan niet stille) meerderheid van haar leden representeren, niet stemmen over moties in niet-representatieve vergaderingen en zich verre houden van zaken die niet te maken hebben met het bevorderen van het functioneren van de advocatuur in Nederland, en daarbuiten alleen als het de Nederlandse beroepsgroep raakt.
Michael Dekkers, (procesrecht, ondernemingsrecht, insolventie en aansprakelijkheidsrecht)
Koos de Blécourt, (arbeidsrecht, commerciele contracten, procesrecht)
Arnold Croiset van Uchelen, (ondernemingsrecht, procesrecht)
Simon Hellendall, (ondernemingsrecht & M&A)
Bob van der Kamp, (zorgrecht)
Mirjam van der Heijden, (financieel recht en economische sancties).
Judith Mahn, (arbeidsrecht, aansprakelijkheidsrecht, contractenrecht)
Robbert Poort, (strafrecht en bestuursrecht)
Henk Brink, (strafrecht)
Saskia Koerselman, (strafrecht, huurrecht, arbeidsrecht en civiel recht)
Nienke Hoogervorst, (strafrecht)
Ellen Standhardt-Jonkers (familierecht en arbeidsrecht)
Shiri Scheimann, (civiel recht)
Adi van Koningsveld, (strafrecht, bestuursrecht en civiel recht)
De briefschrijvers hebben inmiddels een een petitie opgesteld om tegenwicht te bieden aan de moties van “Advocaten voor Vrede” die de basis vormen voor de vergadering van de Nederlandse Orde van Advocaten op 2 december. Samengevat heeft de petitie als doel om de NOvA te dwingen zich niet te laten lenen voor activistische politieke belangen, zich neutraal op te stellen en de eenheid van de beroepsgroep te beschermen tegen doorbreking van die neutraliteit. Ze roepen andere advocaten op de petitie te steunen en deze mede te ondertekenen. Dat kan met vermelding van naam, of anoniem, via https://www.petities.com/petitienova