‘Het OM vervult een cruciale rol in het veilig houden van Nederland,’ stelde D66-Kamerlid Joost Sneller. ‘Maar advocaten krijgen cruciale informatie te laat of soms helemaal niet, dossiers zijn incompleet en gedetineerden zitten langer vast.’ Hij vroeg de staatssecretaris om een inschatting van de omvang van de problemen.
Volgens Rutte gaat het om een ingewikkelde kwestie, met name waar het GPS betreft, het OM-systeem voor strafzaken. ‘GPS is niet zomaar een ondersteunend systeem. Het is het hart van al het werk dat het OM doet. De hele zaakstroom gaat erdoorheen. Je kunt niet in splendid isolation zeggen: ik bouw een nieuw systeem en zet het oude uit.’ Het OM werkt aan vervanging van GPS door EMMA, maar dat traject verloopt moeizaam. ‘We kunnen het maar één keer goed doen,’ aldus Rutte.
De Kamer toont zich kritisch over de regie en financiering. GroenLinks-PvdA wees op het gebrek aan urgentie: ‘De hack van twee maanden geleden heeft duidelijk aangetoond dat onze justitiële keten enorm kwetsbaar is. Criminelen zijn de lachende derde,’ zei Songül Mutluer (GL-PvdA). Ook JA21 en 50PLUS vroegen om inzicht in verspilde kosten en leiderschap bij het OM.
Wetboek van Strafvordering
De ICT-problemen hebben ook gevolgen voor de invoering van het nieuwe Wetboek van Strafvordering, dat het strafproces moet moderniseren en digitaliseren. VVD’er Ulysse Ellian waarschuwde: ‘De beoogde inwerkingtredingsdatum van 1 april 2029 lijkt volstrekt onhaalbaar.’ Rutte antwoordde dat er geen reden is om aan te nemen dat die datum niet haalbaar is, maar zegde toe dit na te vragen bij het OM. De implementatie van het wetboek vereist een stabiele digitale infrastructuur – iets wat nu niet vanzelfsprekend lijkt.
De zorgen van de Tweede Kamer worden gevoed door een recente brandbrief van OM-medewerkers, waarin die hun beklag doen over de ICT-problemen. Naast vertragingen vrezen OM-medewerkers ook voor inhoudelijke fouten in strafdossiers. CDA-Kamerlid Straatman wilde van de staatssecretaris weten of er al signalen zijn dat zaken misgaan. Rutte: ‘Naar mijn weten niet, maar je moet het serieus nemen als medewerkers zich daar zorgen over maken.’