Tijdens een ingelaste ledenvergadering van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOVA) zijn dinsdagavond alle ingediende moties over Gaza aangenomen. Het was de eerste keer dat artikel 37 van de Advocatenwet — dat leden het recht geeft een vergadering af te dwingen — daadwerkelijk werd gebruikt. ‘Iemand van de initiatiefnemers had de wet doorgespit, zag dit artikel en dacht: hé, dit bestaat nog steeds,’ vertelt initiatiefnemer Minke Gommer na afloop.
Voor de vergadering hadden zich 329 advocaten aangemeld, waarvan er uiteindelijk 220 kwamen opdagen. Advocaat Femmetje de Wind van het Amsterdamse kantoor ABCLegal had zich tevoren fel tegen de vergadering verzet. Als ‘dwangorganisatie’ waarvan het lidmaatschap verplicht is en bovendien onopzegbaar, moet de NOvA zich volgens haar verre houden van politiek. ‘Ik vind het een beetje een poppenkast en ik begrijp ook niet wat we ermee willen bereiken,’ verzucht ze na afloop van de besloten vergadering. ‘Daarnaast is de vraag: àls de Orde zich uitspreekt, waarom dan alleen selectief over Gaza? Er was een spreker die zei: Ik heb mijn neefje verloren op 7 oktober en toen was de Orde stil.’
Tijdens de bijeenkomst kregen zo’n dertig sprekers elk twee minuten spreektijd. Als sprekers die zich hadden aangemeld ontbraken, traden anderen ad hoc naar voren om hen te vervangen, tot irritatie van De Wind. Ook vond ze het pijnlijk dat tijdens de vergadering vergelijkingen met de Tweede Wereldoorlog werden gemaakt. ‘Ik wil niet zo worden geframed. En ik wil Gaza ook niet vergelijken met de moord op zes miljoen Joden,’ zegt ze.
Die intentie hadden de initiatiefnemers van Advocaten voor Vrede ook niet. De moties die ze ter stemming brachten draaiden om steun voor en handhaving van het internationale recht, benadrukt Gommer. ‘Nederland heeft heel actieve betrekkingen met Israël en het regime, er is geen ander land dat zoveel in Israël investeert als wij. Die nauwe band vereist dat je ook meer doet, hetgeen ook wordt gezegd door het Internationaal Gerechtshof. Daarnaast presenteert Israël zich als democratische rechtsstaat. Dan is het schadelijk als een land laat zien dat het internationale recht selectief kan worden toegepast. Door dit nu aan te kaarten, bescherm je de juridische normen waarvan je wil dat die ook in andere gebieden worden gerespecteerd.’
De motie om steun en solidariteit uit te spreken met de Palestijnse Orde van Advocaten kreeg 153 stemmen voor, 59 tegen en 5 onthoudingen. De motie die de NOvA opriep de FBE-verklaring over schendingen van internationaal recht door Israël te onderschrijven, haalde 143 stemmen voor, 67 tegen en zes onthoudingen. Een derde motie, waarin werd gepleit voor een commissie die zich bezig gaat houden met de vraag in welke situaties advocaten waakzaam moeten zijn voor mogelijke betrokkenheid bij onwettige activiteiten en daarover kan adviseren, kreeg 131 stemmen voor en 77 tegen. De vierde motie – het veroordelen van Amerikaanse sancties tegen medewerkers van het ICC – werd aangenomen met 150 stemmen voor en 60 tegen. De moties zijn niet bindend, maar leggen wel druk op de algemene raad van de NOvA om zich tot de uitkomst te verhouden.
In een reactie zegt de NOvA het ‘op prijs te stellen dat iedereen heeft kunnen zeggen wat hij wilde en dat er naar elkaar is geluisterd. We gaan het erover hebben maar we kunnen niet vooruitlopen op wat ermee gebeurt.’
