De wetgeving die het visuele toezicht op het contact tussen advocaat en cliënt regelt, is sindsdien van kracht. Er was geen ontkomen aan deze beperking in het fysieke contact tussen advocaat en cliënt in die strenge detentieregimes. Daarover is uitvoering gedelibereerd in de politiek. De mitsen en maren die zijn opgeworpen van alle gesprekspartners zijn verworpen.
Hoe het visuele toezicht er concreet uit zou zien, was vervolgens voor iedereen een complete verrassing. Daarover is van tevoren niet gecommuniceerd.
De eerste kennismaking met de opstelling in de spreekruimte is onaangenaam. Er hangt een grote bol met camera aan het plafond, gericht op de tafel waar men elkaar aanspreekt. En aan de muur, waar de gesprekstafel tegenaan staat, op ooghoogte aan de zijde van de cliënt én aan de zijde van de advocaat zijn ook twee bollen met camera’s bevestigd. Je wordt opzichtig van dichtbij begluurd.
Met dit visuele toezicht zullen we moeten dealen. Dat niet bekend was wat wordt waargenomen, of er wordt afgeluisterd, en of er wordt opgenomen, en wat er vervolgens met die camerabeelden gebeurt, is volstrekt onacceptabel. De basis onder het noodzakelijke vertrouwelijke contact tussen advocaat en cliënt is zo niet gewaarborgd. Dat strafpleiters onder deze omstandigheden staken, neemt vooralsnog geen enkele procespartij hen kwalijk.
Intussen zijn we bijna vier maanden verder en ligt er nog altijd geen oplossing. Het gevolg is dat omvangrijke strafzaken inmiddels al maanden stilliggen. Dat is vervelend voor EBI-/AIT-verdachten, want zij hebben hun advocaat al die tijd niet gezien of inhoudelijk gesproken. Het is ook problematisch voor medeverdachten die ‘regulier’ gedetineerd zijn. Hun strafzaak ligt door deze status quo ook stil. De strafzaken worden immers niet afzonderlijk berecht.
Het behoeft geen betoog dat de achterstanden waar de rechterlijke macht al lange tijd mee kampt door deze situatie alleen maar meer toenemen.
Het is bijzonder kwalijk dat met de feitelijke invoering van het visuele toezicht de verdedigingsrechten van dit type verdachten door zowel de politiek als de DJI fors zijn geschonden. Net zo kwalijk is de stroperigheid waarmee een acceptabele oplossing volgt. Kan dat allemaal niet wat sneller?
