Volgens het onderzoek van Legal Benchmarks, uitgevoerd in samenwerking met legal AI-tool Zeno, gebruikt 98,3 procent van de ondervraagde advocaten minstens één keer per week AI voor juridisch onderzoek. Bijna twee derde, 63,5 procent, doet dat dagelijks.
Het gebruik van AI ligt het hoogst onder advocaten aan het begin van hun loopbaan. Van de junior advocaten gebruikt 73 procent AI dagelijks. Bij juristen met acht jaar of meer ervaring daalt dat percentage naar 45 procent.
Het frequent gebruik betekent niet dat advocaten de uitkomsten zonder meer vertrouwen. Ruim twee derde van de respondenten (67,8 procent) zegt dat het eerste antwoord van een AI-tool hooguit de helft van de tijd direct bruikbaar is. In de meeste gevallen zijn aanvullende vragen, correcties of extra context nodig voordat het resultaat kan worden gebruikt.
Hallucinaties
De grootste zorg van advocaten betreft hallucinaties, waarbij ze met name wijzen op feitelijk onjuiste of verzonnen rechtsbronnen. Van de respondenten noemt 82,6 procent het opvoeren van niet-bestaande of incorrecte wetgeving, feiten of verwijzingen een ernstige fout. Dat wordt aanmerkelijk zwaarder opgevat dan bijvoorbeeld ontbrekende argumenten of onvolledige analyses. Ook het gebruik van verouderde of irrelevante bronnen (72,2 procent) en onbewezen stellingen zonder bronvermelding (68,7 procent) worden als ernstige tekortkomingen gezien.
Volgens de onderzoekers zijn advocaten eerder bereid een onvolledig antwoord te accepteren dan een antwoord dat steunt op verzonnen rechtsbronnen. Een gemist argument kan immers worden toegevoegd, terwijl een niet-bestaande uitspraak het vertrouwen in de volledige analyse ondermijnt.
Ervaren advocaten tonen zich daarbij aanzienlijk kritischer dan junioren. Slechts 21,6 procent van de junior advocaten beschouwt een ondeugdelijke juridische analyse als een ernstige fout. Bij advocaten met meer dan acht jaar ervaring loopt dat op tot 60 procent.
Jurisprudentie
Wanneer respondenten wordt gevraagd welke juridische taak zij als eerste volledig aan AI zouden willen overlaten, kiest 45,2 procent voor jurisprudentieonderzoek. Documentreview volgt met 21,7 procent, terwijl 18,3 procent AI graag zou inzetten voor het opstellen van eerste concepten.
Daaruit blijkt volgens de onderzoekers dat advocaten AI vooral zien als hulpmiddel bij het verzamelen, ordenen en voorbereiden van informatie. De uiteindelijke juridische beoordeling en strategische afweging blijven mensenwerk.
Aan de enquête werkten advocaten mee van Banning Advocaten, BVD advocaten, Damsté, De Clercq Advocaten Notariaat, De Roos, DM Advocaten, Holla Legal & Tax, HVG Law, Ploum, The Data Lawyers, VANEPS and Wijn & Stael Advocaten.