’De eerste advocatencursus ooit in een moskee’ werd geopend met een preek vol soera’s over David en Goliath. Goliath was, volgens directeur Adil el Kanfoudi van het organiserende Muslim Right Watch Nederland (MRWN), in deze tijd de staat Israël. Het kleine legertje van David, dat moesten dan wel de 35 bezoekers zijn die deze vrijdagmiddag naar Utrecht waren gekomen voor de omstreden cursus Pleiten voor Palestina. En echt niet alleen voor de PO-punten, zo veronderstelde de gastheer, maar voor de principes.
In het bovenzaaltje van de Ulu-moskee herkende hij veel vaste bezoekers van initiatieven voor Gaza, maar ook ‘een paar nieuwe gezichten’. Werden de good guys van David in de Koran-versie destijds opgeroepen om voor de strijd niet te drinken, voor de Palestina-pleiters stond een buffet klaar met koffie, thee en snacks. ‘Neem vooral, het is nog warm’, herhaalde dagvoorzitter Jihad Alariachi. ‘Er komen zo nog wat mensen en dan gaan we echt beginnen.’
Hittegolf
De aangekondigde cursus veroorzaakte een relletje in juni, na een ingezonden artikel van oud-advocaat Oscar Hammerstein. Er werden Kamervragen gesteld en een van de sprekers trok zich terug. Overigens zag de staatssecretaris van Justitie geen aanleiding zich te mengen in de kwestie en de NOvA liet weten de beoordeling van de PO-punten over te laten aan de lokale dekens. Eind juni werd de cursus op het laatste moment afgeblazen wegens code rood en hittegolf.
Deze vrijdag brachten de weergoden regen en wind. Hammerstein kreeg vanaf het podium nog een veeg uit de pan, want die was zelf ook bepaald niet onbesproken. Verder geen wanklank of controverse. Vandaag was iedereen gelijkgestemd en dat was ook een beetje het bezwaar geweest van de critici. Past een bijeenkomst van partijdige activisten wel bij een onafhankelijke balie? Aan de andere kant: Als je niet verzandt in de bekende patstellingen rond het Israëlisch-Palestijns conflict, ontstaat misschien ruimte voor verdieping en inspiratie.
Zo vertelde advocaat Samira Sabir hoe ze haar cliënt, de Nederlands-Palestijnse Abed al Attar uit Gaza kreeg. De Almeerder was op de bewuste 7 oktober voor een bruiloft in Gaza, maar werd op de terugreis zonder reden geweigerd bij het checkpoint aan de grens. Met media-aandacht en kort gedingen wist Sabir druk te zetten en pas afgelopen februari kon Abed als laatste Nederlander terugkeren naar huis. Met zijn toestemming deelde Sabir filmpjes en documenten over de beproeving. Nog steeds is ze bezig om te achterhalen waarom Abed op een zwarte lijst stond.
SLAPP’s
‘Iedereen die hier is, is hier met een reden’, zo opende advocaat Paris Popescu, eveneens verbonden aan MRWN, zijn lezing. ‘Een intrinsieke motivatie. En dan kan je te maken krijgen met een SLAPP.’ Popescu verhaalde over een militair advocaat uit Haarlem die geconfronteerd werd met zo’n ‘Strategic Lawsuit Against Public Participants’. Hij had in toga gedemonstreerd op de Dam tegen schendingen van het oorlogsrecht door Israël. Online had hij een afbeelding gepost van een davidster met een swastika. Vervolgens werden er meer dan tien tuchtrechtprocedures tegen hem aan gespannen, door collega’s met een joodse achtergrond en andere opvattingen. Er werd ook aangifte gedaan. Popescu vertelde over nieuwe wetgeving die journalisten en wetenschappers moet beschermen tegen de intimidatie van SLAPP’s. Maar advocaten vallen niet automatisch onder deze richtlijn. Voor de militair advocaat liep het met een sisser af. De strafzaak werd geseponeerd en de tuchtklachten bleken niet ontvankelijk. ‘Maar iemand gaat misschien wel zichzelf censureren om al die narigheid te voorkomen. Je wordt monddood gemaakt en dat leidt tot verschraling van het publieke debat.’
Popescu hield zijn pleidooi in een bruine djellaba. ‘Ik spreek altijd in een gewaad’, relativeerde hij, ‘mijn toga is nog meer verfrommeld. De rechter vraagt soms of ik hem zelf strijk.’ Vervolgens vertrok hij samen met de meeste aanwezigen naar de gebedsruimte voor het vrijdaggebed.
Hamas
De achterblijvers konden zich ondertussen verder in de materie inlezen in de cursusreader van 335 pagina’s. Na de gebedspauze vertelden advocaten Jill Leijten en Ouidad Batou van het Amsterdamse kantoor Siccama over cliënt Amin Rashed, die werd verdacht €750.000 te hebben ingezameld voor Hamas. Na 7 oktober kreeg de zaak een andere lading, zo vertelden ze. ‘Het is het wel goed dat je daar als collega’s onderling over spreekt: past de zaak (nog) wel bij mij / ben ik (nog wel) de juiste persoon voor deze zaak?’ In mei werd Rashed op de meeste punten vrijgesproken. Het ingezamelde geld is voor zover bekend nog niet vrijgegeven.
Na een presentatie van het European Legal Support Center voor Palestina werd de cursusdag afgesloten met nog meer eten, drinken en netwerken. De organisatie toonde zich tevreden over het verloop en overweegt vaker cursussen te geven.
