In de consultatiereactie op het wetsvoorstel Wet onafhankelijk toezichthouder advocatuur spreken tientallen advocatenkantoren, diverse specialisatieverenigingen en de Vereniging Sociale Advocatuur Nederland zich uit voor verdere professionalisering van het toezicht. Tegelijk plaatsen zij fundamentele vraagtekens bij de noodzaak, de onafhankelijkheid en de omvang van de OTA.
De ondertekenaars wijzen erop dat de afgelopen jaren al fors is geïnvesteerd in centralisering en professionalisering van het toezicht via de Landelijke Organisatie Toezicht Advocatuur (LOTA), dat onder auspiciën staat van het dekenberaad. Staatssecretaris Van Bruggen (Rechtsbescherming) legt volgens hen onvoldoende uit welk probleem de nieuwe toezichthouder nog moet oplossen. ‘Dit wetsvoorstel maakt immers een rigoureuze stap door de toezichthoudende rol van de dekens in het geheel af te schaffen. En daarmee – impliciet maar niet minder concreet – de LOTA per direct op te heffen. Wij kunnen deze keuze niet goed plaatsen.’ De coalitie zegt dan ook te pleiten voor ‘continuïteit met het bestaande stelsel, in plaats van rigoureuze afschaffing’.
Blik van buiten
Een ander kritiekpunt betreft de voorgestelde rol van het college van toezicht. De leden zouden door de Kroon worden benoemd en geen advocaat hoeven te zijn. Volgens de ondertekenaars krijgt daarmee de zogenoemde ‘blik van buiten’ een dominante positie in het toezicht, terwijl juist afstand tot de overheid noodzakelijk is om de onafhankelijkheid te waarborgen. Per saldo krijgen niet-advocaten invloed op de normstelling binnen de beroepsgroep, stellen ze.
De coalitie waarschuwt verder voor de hoge kosten, die voortvloeien uit de komst van de OTA. Met name voor kleine kantoren en sociaal advocaten kan het moeilijk worden te voldoen aan allerlei extra toezichtseisen.
Daarbij komt dat het wetsvoorstel toezicht en klachtbehandeling van elkaar scheidt, terwijl de Tweede Kamer met een aangenomen motie juist heeft gevraagd om toezicht en klachtbehandeling bij dezelfde instantie te beleggen. Zolang niet duidelijk is hoe de klachtbehandeling wordt vormgegeven is het ‘niet verantwoord een dermate ingrijpende stelselwijziging door te voeren’, aldus de coalitie.
