Het digitale landschap kent een enorme verscheidenheid aan legal AI-tools. Een testpanel van het Advocatenblad toetst de komende tijd digitale assistenten aan de praktijk.
De opmars van AI lijkt eerdere snelheidsrecords op ICT-gebied te breken. De kunstmatige intelligentie rammelt aan de deuren van nagenoeg elke beroepsgroep, de advocatuur incluis. Innovatiegoeroes, zoals Richard Susskind, laten geen kans onbenut om de fomo aan te wakkeren, de fear of missing out. Wie niet snel op de AI-trein springt, blijft eenzaam en verweesd achter, zonder cliënten, veroordeeld tot een bestaan in de marge.
Of de fomo nu terecht is of niet, feit is dat het digitale landschap in hoog tempo wordt verrijkt met hulpmiddelen voor juristen. De Legal Tech Map van innovatiepromotor Dutch Legal Tech toont tientallen tools voor de juridische gereedschapskist en die lijst is verre van compleet. Er zijn toepassingen die advocaten helpen bij jurisprudentieonderzoek, bij documentenanalyse, bij het opstellen van contracten en memo’s en bij het stroomlijnen van de werkprocessen. Die toepassingen zijn op zich niet nieuw, maar worden in toenemende mate ondersteund door generatieve AI en zijn daarmee in staat om zelf tekst te creëren.
Het Advocatenblad zocht contact met verschillende Nederlandse aanbieders van juridische chatbots, met het verzoek mee te werken aan een praktijktest door advocaten. Verschillende bedrijven zegden hun medewerking toe. Vooralsnog zijn dat LegalMike, Lexboost, Zeno, Saga, Legisys, Moonlit, Andri en LegalPA.
Het testpanel van het Advocatenblad bestaat momenteel uit elf advocaten en een jurist, werkzaam in uiteenlopende rechtsgebieden. De panelleden krijgen een proefaccount, vergezeld van een korte instructie en kunnen vervolgens gedurende twee weken de app uitproberen. Elke maand worden tegelijkertijd twee tools getest.
De bevindingen van het panel zijn niet bedoeld als consumententest of directe onderlinge vergelijking. Ze geven de ervaringen weer van advocaten uit verschillende rechtsgebieden, niet meer en niet minder.
Naast de eigenlijke test krijgen de initiatiefnemers van de diverse chatbots de gelegenheid een toelichting te geven. Daarnaast bieden we (prijs)technische informatie over de tools. Voor de inventarisatie van die informatie werkt het Advocatenblad samen met het technisch-juridisch adviesbureau ICTRecht in Amsterdam.
De eerste test: LegalMike en Lexboost
LegalMike wil advocaten helpen om sneller de juiste uitspraak vinden, sneller duiding te bieden bij een vraag van een cliënt en per saldo tijdwinst te boeken, zegt medeoprichter Martijn Doornbos. ‘Zo houd je als kantoor ook meer tijd over voor de opleiding van jonge juristen. Uiteindelijk is dat minstens zo belangrijk: zorgen dat de volgende generatie het vak écht in de vingers krijgt. Zodat die ook in staat blijft het werk van AI te controleren.’
Lexboost is met opzet eenvoudig en toegankelijk, leggen oprichters Denneman en Lengkreek uit. ‘Je stelt een vraag en krijgt een concreet antwoord met verwijzing naar wet of rechtspraak. Geen overdaad aan functies, maar een tool die een paar dingen heel goed doet.’
De tweede testronde betreft Zeno en Andri
Sommige van de panelleden moesten aan mooie, dure auto’s denken toen ze hun ervaring beschreven met de legal chatbots Zeno en Andri. Het zijn applicaties die gestroomlijnd willen zijn, die veel vermogen onder de motorkap hebben, uitgerust met allerlei extra’s en voorzien van bagageruimte voor dossiers.
De Nederlandse start-up Zeno wil advocaten bij hun hele werkproces ondersteunen. In korte tijd verwierf het bedrijf 1.200 juridische klanten met zijn AI-tool. Het buitenland lonkt.
Advocaat Ronald Zwiers ontwikkelde samen met twee partners Andri, een op maat gemaakte AI-tool voor de advocatuur. ‘Wij wilden iets betrouwbaarders dan ChatGPT – zonder hallucinaties en met Europese dataveiligheid.’
De derde ronde is gewijd aan Saga en Legal Mind
Legal Mind is een legal chatbot: de advocaat kan dossiers uploaden en de software analyseert en koppelt terug met jurisprudentie. Saga is vooral dossierassistent. Beide chatbots bieden waar voor hun geld.
De jonge ondernemers achter Legal Mind hebben geen juridische achtergrond. Niettemin claimen ze te voorzien in de behoefte van advocaten. Hun AI-platform Legal Mind werd pas deze zomer gelanceerd en draait inmiddels bij vijftig kantoren. ‘Wij zitten niet naast het juridische proces, maar er middenin.’
Martijn Lesterhuis en Remco Visser, twee van de oprichters van het Noors-Nederlandse AI-platform Saga, hopen advocaten mee te nemen in de digitale transitie. ‘De hype is groot, maar de ontwikkeling gaat zó snel dat het zowel over- als underhyped voelt,’ zegt Lesterhuis.